Artikel 4: 'Het Protocol'
Systemen boven Wilskracht. Menselijke Biologie. De Fasen.
Dit is deel 4 van een zesdelige reeks over catastrofaal letsel, radicaal herstel, en de wetenschap achter menselijke veerkracht.
Lees eerst Artikel 1, 2 en 3 als je het begin wilt begrijpen.
Een waarschuwing vooraf.
Dit artikel gaat over wetenschap. Over fysiologie, neurowetenschappen, en de biologische mechanismen die bepalen of een menselijk lichaam herstelt van catastrofaal letsel. Het gaat over wat ik deed, waarom ik het deed, en wat de data liet zien.
Het gaat niet over wilskracht.
Dit is precies het punt.
Het Grootste Misverstand Over Herstel
Als mensen horen dat ik tien weken na een spoedoperatie aan mijn wervelkolom, een operatie na cauda equina compressie met volledige beenverlamming, weer aan het rennen was, zeggen ze altijd hetzelfde:
"Wauw. Wat een wilskracht."
Ik begrijp de impuls. Maar het klopt niet.
Wilskracht is een uitputtelijke hulpbron.
Neurobiologisch gezien is wilskracht een functie van de prefrontale cortex, het deel van je brein dat ook verantwoordelijk is voor planning, besluitvorming en impulscontrole. Onderzoek toont consistent aan dat wilskracht afneemt bij vermoeidheid, pijn, stress en slaaptekort. Allemaal zaken die in overvloed aanwezig zijn bij iemand die herstelt van een zware neurologische blessure.
Als mijn herstel had gesteund op wilskracht, had ik gefaald.
Mijn herstel steunde op systemen.
Een systeem hoeft niet te worden gemotiveerd. Een systeem werkt ook als je moe bent, als je pijn hebt, als je twijfelt. Een systeem is een reeks beslissingen die je één keer neemt, en daarna niet meer.
Dit is wat ik bedoel als ik zeg: systemen boven wilskracht.
De Biologische Realiteit van Zenuwschade
Om te begrijpen waarom ik deed wat ik deed, moet je eerst begrijpen wat er biologisch aan de hand was.
Bij cauda equina compressie is er schade aan perifere zenuwwortels: de uitlopers van het ruggenmerg die spiercontrole en sensibiliteit aansturen. In tegenstelling tot het centrale zenuwstelsel (hersenen, ruggenmerg zelf) hebben perifere zenuwen wél het vermogen om te regenereren. Maar ze doen dat op hun eigen tempo, en dat tempo is traag: gemiddeld 1 tot 3 millimeter per dag.
Dat betekent: herstel van zenuwschade op L4/L5-niveau (zenuwen die de beenspieren, de blaas, de bekkenbodem aansturen) gaat over maanden, niet over weken.
Maar, en dit is cruciaal, de snelheid en volledigheid van dat herstel zijn niet passief. Ze zijn actief beïnvloedbaar. De neurobiologie van de afgelopen twee decennia is hierover glashelder:
Herstel van zenuwschade wordt versneld door:
- Gerichte mechanische belasting (juiste oefeningen op het juiste moment)
- Optimale doorbloeding van het beschadigde weefsel
- Reductie van systemische inflammatie
- Optimalisatie van slaap (dit is waar de meeste zenuwregeneratie plaatsvindt)
- Specifieke stimulus voor neuroplasticiteit: het vermogen van het zenuwstelsel om nieuwe verbindingen aan te leggen
Herstel van zenuwschade wordt vertraagd door:
- Chronische stress (cortisol is neurotoxisch bij langdurige blootstelling)
- Slechte slaap
- Sedentair gedrag
- Systemische inflammatie (o.a. door voeding, stress, slaaptekort)
- Psychologische stagnatie
Dit was mijn startpunt. Niet een motivatiequote. Wel een lijst van variabelen.
De Vier Fasen van Het Protocol
Ik verdeel mijn revalidatie in vier fasen. Niet omdat de biologie netjes in blokken past, maar omdat elke fase een andere primaire doelstelling had, en een ander instrumentarium vereiste.
Fase 1: Overleving en Stabilisatie
Tergooi MC + Merem | Januari – Maart 2025
Doelstelling: Acute inflammatie beheersen. Neuraal systeem beschermen. Basisfunctie herstellen.
In de eerste weken na de spinale chirurgie is het lichaam in een staat van maximale biologische crisis. De operatie zelf, hoe noodzakelijk ook, is een additioneel trauma. Er is weefselschade, bloeding, inflammatoire cascade. Het zenuwweefsel dat bevrijd is van compressie, is beschadigd en oedemateus.
De eerste taak was niet presteren. De eerste taak was niet verder beschadigen.
Wat ik deed:
- Fysiotherapie twee keer per dag, gericht op neuromotorische activatie: kleine, gecontroleerde bewegingen die het zenuwstelsel leerden dat er een verbinding was (greasing the groove noemen we dat ook wel), ook als die verbinding nauwelijks voelbaar was
- Bekkenbodemfysiotherapie: een specialisme dat essentieel is bij CES maar dat in de standaard revalidatie structureel wordt onderschat
- Maximale slaaphygiëne: 9 uur per nacht, ononderhandelbaar, verduisterde kamer, geen schermen na 21:00 uur.
- Anti-inflammatoir voedingsprotocol: omega-3, kurkuma, mango, blauwe bessen, olijfolie (extra virgin olive oil), avocado, en specifiek geen ultrabewerkt voedsel, geen alcohol.
- Bewust psychologisch werk: dagboek, gesprekken met psycholoog, erkenning van emotionele toestand
Wat ik nog niet deed: intensief trainen. Dat lijkt voor de hand liggend, maar voor iemand met mijn achtergrond was het een dagelijkse strijd om de neiging tot overbelasting te onderdrukken. Ik was gewend 2 tot 3 uur per dag te trainen. Ik moest accepteren dat de persoon die ik was, die was overleden op het moment van de aanrijding.
Resultaat aan het einde van Fase 1: ik kwam binnen in een rolstoel, toen langzaam leren lopen, voorzichtig, rustig, met een rollator, 50 meter werd 100 meter, en toen de eerste stappen zonder hulpmiddel zonder om te vallen (naar achteren vallen gebeurde vaak omdat mijn kuiten niet konden tegensturen), en toen rustig wandelen, joggen, en voor het eerst weer rennen in de laatste week van mijn ontslag uit Merem op 27 maart 2025.
Fase 2: Neurologische Reactivatie
Eigen georganiseerde revalidatie | Next Level Human Research Centre | April – Juni 2025
Doelstelling: Neuroplasticiteit maximaliseren. Zenuwgeleiding stimuleren. Motorische patronen herbedraden.
Of in simpelere woorden gezegd: Voelen, Aansturen, Langmaken (wat ik het VAL-principe ben gaan noemen).
Dit is de fase die de meeste mensen niet kennen omdat hij niet in het standaard zorgpad zit.
Ik werkte met een eigen samengesteld multidisciplinair team dat de biologie van herstel begrijpt op een niveau dat ver voorbij de gebruikelijke fysiotherapeutische kaders gaat. De aanpak was gestoeld op wat de neurobiologische literatuur ons vertelt over het optimaliseren van zenuwregeneratie én neuroplasticiteit.
De kern van dit protocol:
Hyperbare Zuurstoftherapie (HBOT) op 2.0 ATA
HBOT verhoogt de partiaaldruk van zuurstof in het bloed dramatisch, tot 10 tot 15 keer de normale waarde, waardoor zuurstof wordt gedreven in weefsel dat normaal gesproken slecht doorbloed is. Bij zenuwschade en postoperatief weefsel heeft dit twee effecten: versneld celherstel en reductie van chronische inflammatie. Ik deed dit systematisch, meerdere keren per week.
Fotobiomodulatie (rood- & infrarood licht)
Specifieke golflengten van rood- en infrarood licht penetreren diep door in het weefsel en stimuleren de mitochondriale functie: dit bevordert de energieproductie op celniveau. Bij zenuwweefsel vertaalt dit zich naar verbeterde axonale regeneratie en reductie van oxidatieve stress. De wetenschappelijke basis hiervoor is solide: meer dan 3.000 gepubliceerde studies.
Functionele Elektrostimulatie (FES)
Elektrische stimulatie van spiergroepen die door de zenuwschade onvoldoende worden aangestuurd. FES heeft twee functies: het voorkomt spieratrofie in de periode dat de zenuwgeleiding nog onvoldoende is, én het geeft het zenuwstelsel feedback, een signaal dat de verbinding er nog is, dat het de moeite waard is om te regenereren.
Bekkenbodem biofeedback
De bekkenbodem is bij CES een van de meest getroffen structuren, en tegelijkertijd de meest genegeerde in standaard revalidatieprotocollen. Biofeedback maakt onbewuste spierspanning en -activatie zichtbaar en brengt het in kaart, waardoor je structuren kunt leren aansturen die normaal buiten het bewuste motorische domein liggen.
Zone 2 Cardiovasculaire Training
Hartslag 60-70% van het maximum. Langzaam, gecontroleerd, duurzaam. Zone 2 training heeft een disproportioneel groot effect op mitochondriale biogenese, de aanmaak van nieuwe mitochondriën in spiercellen, én op systemische inflammatiereductie. Het verhoogt BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor), het eiwit dat zenuwgroei stimuleert. Het verbetert insulinegevoeligheid, wat de metabole omgeving voor herstel optimaliseert.
Ik begon met 10 minuten per dag op een ligfiets. Na zes weken 40 minuten per dag.
Resultaat aan het einde van Fase 2: Het VAL-principe (Voelen, Aansturen, Langmaken) zorgde voor de terugkeer van meerdere 'normale' lichaamsprocessen die je als vanzelfsprekend beschouwt als er niets aan de hand is met je gezondheid. De blaascontrole was grotendeels hersteld (ik had 2 maanden met een katheter gelopen en het lijf was hard aan het werk om alles weer te laten werken zoals ik dat gewend was). Gevoel in zadel-gebied voor 60-70% teruggekeerd.
Fase 3: Kracht en Capaciteitsopbouw
Next Level Human Research Centre | Juli – Oktober 2025
Doelstelling: Spierkracht herstellen. Functionele capaciteit uitbreiden. Looppatroon normaliseren.
Dit is de fase waarbij het werk begon te lijken op wat ik altijd had gedaan, maar fundamenteel anders was.
Ik introduceerde gestructureerde weerstandstraining, opgebouwd van nul, opgebouwd van onderaf (van de voeten naar boven). Niet de gewichten die ik gewend was. Niet het volume dat ik normaal draaide. Beginnen bij het absolute minimum, en van daaruit incrementeel opbouwen op basis van hersteldata: mijn HRV elke ochtend, slaapkwaliteit, subjectieve pijnscore, beenkracht bilateraal gemeten.
Noorse 4×4 intervallen (Norwegian Box 4x4) introduceerde ik voorzichtig in de tweede helft van Fase 3: vier minuten op 85-95% van maximale hartslag, op een cross trainer om de impact op de gewrichten laag te houden, drie minuten herstel, vier rondes. De wetenschappelijke basis: noors onderzoek (Wisløff et al.) toont aan dat dit protocol de grootste VO2max-stijging geeft per tijdseenheid van enig cardioprotocol. En VO2max is, dit wordt structureel onderschat, de sterkste individuele voorspeller van lange termijn levensverwachting.
Ik trainde mijn looppatroon systematisch met video-analyse. CES laat compensatiepatronen achter: de heup abductoren, de kuitspieren, de hamstrings werken niet meer symmetrisch. Die asymmetrie geeft op de lange termijn secundaire blessures. Bewuste correctie, week na week.
Ik trainde ook cognitief: concentratie oefeningen, werkgeheugen, dubbeltaaktraining. CES raakt niet alleen het lichaam. De combinatie van pijn, medicatie, slaapverstoring door onvoldoende doorbloeding, en neurologische stress heeft een aantoonbaar effect op cognitieve functie. Mijn concentratie was op 80% van pre-ongeluk niveau. Die 20% wilde ik terug.
Resultaat aan het einde van Fase 3: Conditie training gestart op low impact apparaten zoals een crosstrainer, assault bike, en roei-machine toen ik weer op mijn staartbeen kon zitten, 45-60 minuten ononderbroken. Spiergewicht toename van 8%. Vetpercentage daling van 5%.
Fase 4: Prestatieherstel en Integratie
Next Level Human Experience Centre in Weesp | Oktober 2025 – Maart 2026/ heden
Doelstelling: PR op de marathon. Sub-3 uur marathon. VO2max van 44 naar 51. Herwinning van focus en concentratie. Geen energie verlies meer gedurende de dag. Volledige werkhervatting.
Dit is de fase waar ik nu in zit.
De doelstelling van een sub-3 uur marathon in Valencia 2026 is niet primair sportief. Het is een bewijs van concept: het meest objectieve, onweerlegbare bewijs dat het protocol werkt.
Een marathontijd van sub-3:00 uur vereist een VO2max van ten minste 58-62 ml/kg/min, gecombineerd met een specifieke loopeconomie, pees- en spierkracht, en het vermogen om zes maanden consistent te trainen zonder blessures.
Dat is, na cauda equina syndroom met volledige beenverlamming, iets wat de gemiddelde prognose als "onwaarschijnlijk" of sterker nog: als "onmogelijk" kwalificeert.
Dat is precies de reden waarom ik het doe.
Wat Het Protocol Niet Is
Ik wil expliciet zijn over wat dit protocol niet is, omdat ik geen onrealistische verwachtingen wil wekken.
Het is geen wondermiddel. Elk van de interventies die ik heb beschreven is evidence-based, maar geen enkele werkt geïsoleerd, en geen enkele vervangt de andere. De kracht zit in de combinatie en in de systematische toepassing over tijd.
Onderzoekers willen graag elke interventie afzonderlijk meten wat het effect is, maar dat is niet waarmee je de resultaten krijgt. "A rising tide, lifts all boats". Het gaat juist om de synergie van alle interventies tezamen.
Wat ik heb gedaan is ook niet goedkoop geweest. De eigen opzet van mijn revalidatie met een multidisciplinair team kostte mij €84.700 verdeeld over vier blokken van zeven weken. Nog los van de eigen aanschaf en ontwikkeling van producten zoals een particuliere Hyperaric oxygen chamber (HBOC), Infrarood panelen met de juiste (pulserende of juist kalmerende) programmering met de juiste golflengtes (hogere golflengtes die ook de zenuwen bereiken), een ijsbad wat tot 0 graden gekoeld kan worden en een droge hete sauna die tot 90 graden kan verhitten voor optimale contrast therapie. Dat is geen bedrag dat de gemiddelde Nederlander zomaar heeft. Ik zeg dit met pijn, omdat het een van de diepste onrechtvaardigheden is in ons gezondheidssysteem: de kwaliteit van je herstel mag niet worden bepaald door de dikte van je portemonnee. Dat is een van de redenen waarom ik dit schrijf en waarom Next Level Human bestaat: om de kennis beschikbaar te maken voor mensen zonder dat ze een klein fortuin hoeven uit te geven.
Het is niet voor iedereen hetzelfde. Ik had één specifieke blessure, één specifieke baseline, één specifieke aanpak. De principes zijn universeel. De parameters zijn altijd individueel.
De Kern
Aan het eind van de dag komt het hierop neer:
Je lichaam is een biologisch systeem. Wij zijn een zelfhelend, zelfgenezend organisme. Biologische systemen reageren op stimulus. De kwaliteit van je herstel is de kwaliteit van de stimulus die je biedt, gecombineerd met de kwaliteit van de omgeving waarin je herstelt: slaap, voeding, stress, psychologie.
Wilskracht helpt je de eerste stap te zetten.
Systemen zorgen ervoor dat je de tweede, de derde, en de duizendste stap ook zet.
Dat is het protocol.
Volgende: Artikel 5 — 'De Comeback.' Tien weken. Rolstoel. Rollator. Rennen.
Djack Littel is mede-oprichter van Next Level Human en mede-auteur van het boek 'Top 1% Health (Top 1% Health OS).' Hij brengt mensen naar de top 1% gezondheid met een systematische, biomarker-gedreven aanpak voor menselijke optimalisatie. Dit werkt voor iedereen. Als jij een mens bent, werkt dit voor je, want wij zijn zelfhelende, zelfgenezende organismen. Djack woont in Bussum, met een bezoekers vestiging van het Next Level Human Experience Centre in Weesp.
